Wpisy z kategorii ‘Tkanki’


Tkanka łączna Tkanka łączna to najbardziej zróżnicowana tkanka spośród wszystkich innych. Spełnia liczne funkcje: obronną, mechaniczną, transportową, wypełniającą i odżywczą. Składa się z komórek i istoty międzykomórkowej. Tą drugą tworzy organiczna, bezpostaciowa substancja podstawowa. Może być ona galaretowatym żelem, tak jak w tkankach łącznych właściwych lub zmineralizowaną i twardą substancją podstawową, tak jak w niektórych tkankach łącznych oporowych. W owej międzykomórkowej istocie zanurzone są komórki i trzy rodzaje włókien białkowych, które różnią się od siebie właściwościami mechanicznymi. Pierwsze to włókna kolagenowe, zbudowane ze złożonego białka kolagenu, które jest nierozpuszczalne w wodzie. Są one bardzo odporne na rozrywanie, dlatego występują w chrząstkach, mięśniach i kościach. Drugie to włókna sprężyste, cieńsze niż kolagenowe i zbudowane z elastyny. Tworzą sprężystą sieć, którą łatwo można rozciągnąć. Występują w chrząstce sprężystej i ścianach naczyń krwionośnych. Ostatnim rodzajem włókien białkowych są włókna retikulinowe, które tworzą delikatne włókienka. Tworzą one rusztowanie w niektórych narządach. Istoty międzykomórkowej nie posiada jedynie tkanka łączna choroidalna, budująca strunę grzbietową u strunowców.

Tagi: , ,



Tkanki łączne oporowe chrzęstne i kostne Tkanka chrzęstna sprężysta współtworzy część chrząstek krtani i nagłośni u ssaków oraz występuje w małżowinie usznej. W jej istocie podstawowej jest zanurzona siateczka włókien elastycznych, które nadają właściwości sprężyste. Chrząstki te nie ulegają mineralizacji. Tkanka chrzęstna włóknista jest zbudowana z grubych pęczków włókien kolagenowych, zanurzonych w substancji podstawowej. Dzięki temu tkanka ta jest bardzo wytrzymała na zerwanie – występuje zatem w miejscach przyczepu ścięgien do kości, współtworzy również krążki międzykręgowe. Tkanka kostna występuje u większości kręgowców jako szkielet ostateczny. Powstaje najczęściej w drodze skostnienia tkanki chrzęstnej szklistej lub tkanki łącznej właściwej. Kości są unaczynione i unerwione, są też aktywne pod względem metabolicznym i ulegają procesom przebudowy. Są czynnym zbiornikiem zapasowym jonów (głównie wapniowych). Kości zbudowane są z włókien osseinowych (kolagenowych), zanurzonych w istocie podstawowej. Substancja międzykomórkowa jest silnie wysycona solami mineralnymi, które powodują, że jest twarda i wytrzymała. W istocie podstawowej są również jamki kostne z komórkami zwanymi osteocytami.

Tagi: , ,



Tkanka nabłonkowa Funkcją nabłonka jest oddzielanie organizmu od otaczającego go środowiska, równocześnie pozwalając na wymianę gazową i odbiór bodźców z zewnętrznego świata. Tkanka nabłonkowa wyścieła również jamy ciała i narządy. Funkcją nabłonków zwierząt lądowych jest również zabezpieczenie przed utratą wody. Tkanki te pełnią różne funkcje, dlatego też ich budowa jest wysoce urozmaicona. Wszystkie jednak posiadają błonę podstawną, dzięki której komórki pozostają w zwartym układzie, a między nimi nie ma prawie substancji międzykomórkowej. Zwarty układ komórek utrzymywany jest również dzięki połączeniom międzykomórkowym. Mogą nimi być desmosomy, maleńki białkowe wypustki, znajdujące się na powierzchni błony leżących blisko siebie komórek, które zachodzą na siebie i formują coś w rodzaju zatrzasku. Podobne są połączenia zwierające. Ich funkcją jest silne złączenie komórek nabłonka. Inną funkcję pełnią połączenia zamykające. Mają one uszczelnić przestrzeń między komórkami nabłonka. Za to połączenie komunikacyjne to układ bardzo malutkich białkowych kanalików, przez które mogą przechodzić swobodnie jony i małe cząsteczki, nie mogą za to przedostać się żadne białka.

Tagi: , ,



Tkanka kostna Tkanka kostna może być zbita lub gąbczasta. W pełni ukształtowanych kościach włókna kolagenowe zatopione w substancji podstawowej tworzą blaszki kostne. W zbitej tkance taka blaszka przypomina rynnę, gdyż jest łukowato zagięta. Liczne blaszki tworzą zwarty układ, otaczający koncentrycznie kanał Haversa. Taka jednostka budulcowa zwie się osteonem. Między osteonami występuje istota międzykomórkowa. Kanały Haversa są ze sobą połączone dzięki licznym rozgałęzieniom i tworzą system, w którym przebiegają naczynia limfatyczne, krwionośne i nerwy. Tkanka kostna zbita buduje głównie trzony kości długich, współtworzy też kości osłaniające mózgowie w czaszce. Tkanka kostna gąbczasta również jest zbudowana z blaszek kostnych, są one ciasno owinięte wokół siebie i tworzą beleczki kostne. Te beleczki tworzą przestrzenną sieć, która budową przypomina nieco gąbkę. Przestrzenie między nimi wypełnia szpik kostny. Dzięki ażurowemu ułożeniu beleczek amortyzowane są przeciążenia, dlatego tkanka gąbczasta występuje głównie w końcowych częściach kości długich. Kości mają spore zdolności regeneracyjne dzięki pewnemu mechanizmowi. W miejscu uszkodzenia komórki kościogubne rozpuszczają kość, a komórki kościotwórcze uzupełniają ubytki.

Tagi: , ,



Rodzaje nabłonków Nabłonki dzieli się zazwyczaj ze względu na liczbę warstw komórek i ich kształt. Te, które są tworzone przez jedną warstwę komórek są jednowarstwowe. Jeśli warstw jest dużo, nabłonek jest wielowarstwowy. Komórki nabłonkowe mogą mieć kształt sześcienny, płaski lub walcowaty. Nabłonek jednowarstwowy płaski jest zbudowany z wielobocznych komórek o centralnie ułożonych jądrach. U człowieka tkanka ta jest wszędzie tam, gdzie nie powinno być utrudnione transportowanie różnych substancji, na przykład w pęcherzykach płucnych. Nabłonek jednowarstwowy sześcienny jest zbudowany z równościennych komórek także o centralnie ułożonych jądrach. U człowieka występuje on tam, gdzie zachodzi intensywne wchłanianie lub wydzielanie. Wysokie komórki o kształcie podobnym do graniastosłupów tworzą nabłonek jednowarstwowy walcowaty. Ich jądra leżą w spodniej warstwie cytoplazmy. Nabłonek jednowarstwowy wielorzędowy tworzą wysokie komórki o kształcie powyginanych graniastosłupów oraz niskie, klinowate komórki. Jądra są umieszczone na różnych wysokościach. Kilka warstw komórek buduje nabłonek wielowarstwowy płaski. Wierzchnia warstwa jest wyraźnie spłaszczona, a jej komórki ulegają złuszczaniu.

Tagi: , ,



Tkanki łączne właściwe Tkanki łączne właściwe nazywane są tkankami środowiska wewnętrznego. Nie mają substancji twardych w istocie międzykomórkowej, posiadają duże możliwości regeneracyjne oraz biorą znaczny udział w metabolizmie ustroju. Jedną z takich tkanek jest tkanka łączna wiotka, która zawiera wiele włókien retikulinowych i występuje powszechnie w ludzkim organizmie. Tkanka łączna zbita zawiera liczne włókna kolagenowe. Jeśli są ułożone regularnie, to ta tkanka buduje torebki stawowe i ścięgna. Jeśli nieregularnie, to umożliwia silne odkształcanie – występuje na przykład w skórze właściwej. Tkanka łączna tłuszczowa stanowi rezerwę metaboliczną ustroju. Jeśli substancji odżywczych jest zbyt wiele to jej komórki odkładają w swojej cytoplazmie obojętne tłuszcze. Jej podskórna warstwa ma funkcję termoizolacyjną. Tkanka łączna siateczkowa jest unaczyniona i bardzo delikatna. Tworzy zrąb węzłów chłonnych, grasicy i szpiku kostnego. Mezenchyma, czyli tkanka łączna zarodkowa, występuje jedynie w okresie zarodkowym. Charakteryzuje się gwiaździstymi komórkami o charakterze totipotencjalnym, co oznacza, że zdolne są do wytwarzania wszystkich rodzajów komórek tkanki łącznej.

Tagi: , ,